Tlang Khua An Tionak Le Vanzang Khua An Tlaknak.

Thlantlang khua Hlawnching pa Pu Za Haal cu zu an dinnak ah Cinzah pawl nih an velh i an rak thah sual. Cu tikah cun a upa Pu Pa Awn cu a thin a chia i, Thlanrawn ah ka pem lai, tiah a rak ti. Khuami cu an i ceih i, Pa Awn  Thlanrawn ah a kal ahcun Khuagli a ruaih hna lai i an kan chim lai ti an phan caah an rak tlaih( an rak thlauh). 

Cu tikah cun a thin a damnak ah atu Thangzang ram ah khin khua tlak an fial. Pa Awn nih cun hawi le aa sawm hna i, atu i Sihhmuh khua hmun, Hmunlipi ram le Thangzang khua hmun tonnak ah hin khua an rak tlak. Cu khua cu a min ah " Khuatehau" an ti. Asinain khua hmun a ttha deuhlo an ti caah an i tthial tthan i, atu Thangzang khua khi an tlak. 

Cutik ahcun Tlang khua khua i a ummi Hlawnching pawl le a dang hna zong Tlangkhua   khua in Khuatehau ahcun an rak kal ve. Cutik ahcun Cinzah pa Pu Tei Kar zong Tlangkhua khua um cu a ngam ve ti lo i, pu Khar Hlei ( Hlawnching) le miphun dang kha tling tein an i sawm hna i atu Vanzang khua khi an va tlak. Cuti cun Tlangkhua khua cu an ttio. ( Hihi a tu Tlangkhua timi khua siloin)  hlan lio i Tlangkhua an rak ti mi khua hi a si.

Vanzang khua an tlak hi kum 1800 hrawngah si dawh a si. A hlan i Mar an rak um lioah  Vanzang an rak ti cang caah a thar in khua an tlak mi zong " Vanzang khua" tiah an ti tthan.

Vanzang timi a sullam cu " van laicer" tinak a si.  

Cuka hmun i a rak um mi Mar pawl nih an khua pawng tiva ah thir sumkhal  an rak hmuh ti a si. Cu thir sumkhal cu van in a tlami a si tiah an ruah. Hi ka hmun hi van laicer bik  a si caah thir sumkhal zong hika ahhin  a tlaknak a si  an ti.  Cun thir sumkhal an hmuhnak tiva zong cu" Vanlai va"  an ti. 

Cucaah cun an khua zong cu vanlai cerbik a si tiah an ruah caah cun, minung zong kan laicer ah kan zang a um an ti i, an khua cu " Vanzang"  an ti tiah pupa nih an chim. Mar an ttio hnu i laimi nih Vanzang tlang hrawn ah khua an tlakmi cu Vanzang khua hi a si.

Tai Kar, Zahnak le Khar Hlei Hlawnching hna cu hmunkhat teah uktu le bawi cu an ttuan tti i,  Vanzang khua bawi an si, Tai Kar cu Vanzang khua ah kum 30 a nung i, kum 1853 ah a thi. Tai Kar nih Kil Hmung a hrin i, a pa a thih hnu ah Vanzang cu kum 20 a uk. 

Tai Kar fa Kil Hmung le Khar Hlei ( Hlawnching) fa Tai Sawm cu  Tlangpi khua tlak an ruah zungzal mi a si bantuk in an pahnih in Tlangpi khua tlak ah an kal. Cucaah cun an pahnih in uktu an um ti lo caah pu Thawn Bil, Zahnak nih Vanzang cu a uk hna. 

Vanzang cu Farrawn tlak le Tlangpi tlak ah an kal dih caah inn 12 lawng khua an tang. Cucaah Vanzang khua cu an ttio i Khuahalh ah khua thar an rak tlak.  Cucaah mirang chan i Tuck le Carey nih cauk an ttial lio i Vanzang khua a um lonak khi a si.

Note; Laimi Phun Thawhkehnak Tuanbia Pu Chawn Kio Tialmi chungin lakmi a si.

Copy by: Job Lian Cin Thawng